Git Kurulumu ve Git Config Ayarları

Git bir VCS olarak çok iş yapmasına rağmen kendisi arkaplanda sessizce çalışır. Kurulumun ardından temel birkaç ayarla kullanabiliriz.

Git Kurulumu

Windows kullanıcıları için en pratik yöntem git-scm.com adresinden Git for Windows aracını indirmektir. Özel bir ayara gerek kalmadan "next" demek yeterlidir. Kurulumla birlikte Git Bash adında kullanışlı bir terminal programımız olur.

Linux kullanıcıları zaten terminal kullanmayı severler. Dağıtıma göre kurulum değişebilir. Ubuntu / Debian için sudo apt install git, Fedora için sudo dnf install git kullanılabilir.

macOS kullanıcıları terminali açıp git --version yazdıklarında kurulu değilse sistem onlara kurulması için uyarıda bulunur. Ancak geliştiriciler arasında Homebrew ile kurmak yaygındır. -> brew install git

git --version bu kod terminalimizde tanınıp versiyon dönüyorsa git kurulumu tamamlanmış demektir.

Git Bash Nedir?

Git'i kurduğumuzda Windows sistemlere Git Bash adında kullanışlı bir terminal uygulaması gelir. Windows kullanıcılarına Linux/Unix benzeri bir terminal deneyimi sunan bir araçtır. Kullanımı zorunlu değil, yerine herhangi bir terminal uygulamasını da kullanabiliriz ancak Git Bash daha uyumludur. Esas avantajı Git belgelerinin ve online kaynakların büyük çoğunluğunun baz aldığı ls, mkdir, cat gibi Unix komutlarını Windows'ta da kullanabilmemizi sağlamasıdır.

Git Kurulumdan Sonra Yapılması Gereken İlk Ayarlar

Kurulumdan sonra kritik olarak ilk yapmamız gereken ayarlardan biri isim ve email adresimizi tanıtmak olmalıdır. Çünkü bu bilgiler her commit'te bulunması gereken iki temel şeydir ve zorunludur. Diğer bütün ayarlar opsiyoneldir.

# En temel bu iki ayarı ilk yapıyoruz
git config --global user.name "Veli"
git config --global user.email "veli@example.com"

Bundan sonra varsayılan branch adını belirlemek iyi bir adım olur. Eski git sürümlerinde varsayılan ad "master" iken yeni sürümlerde "main" varsayılandır. Aşağıdaki komut karışıklığı önler.

git config --global init.defaultBranch main

Yine en temel ayarlardan varsayılan editörümüzü ayarlayabiliriz:

git config --global core.editor "code --wait" (VS Code)

git config --global core.editor "vim" (Vim)

Farklı bir editör kullanıyorsak "code --wait" yerine "vim", "nano" veya "notepad" yazabiliriz.

Git'te ayarlar nasıl görüntülenir?

Ayarlarımızı kontrol etmek için git config --list yazabiliriz. İsim ve email doğru ise hazırız.

# Git'te ayarlarımızı görüntüleyelim
git config --list            # tüm ayarlar
git config --global --list   # global ayarlar
git config user.name         # belirli bir ayar

Git'te Ayarlar Nerede Saklanır?

.gitconfig dosyası aslında bir text dosyasından başka bir şey değildir. Bunu bir text editör ile açabiliriz, git config ayarları burada saklanır.

Windows'ta C:/Users/Kullanici/.gitconfig, Linux ve Mac ~/.gitconfig adresinde global ayarlar saklanır. Local ayarlar ise proje-klasoru/.git/config dosyası altındadır.

Eğer aynı ayar hem Global hem Local olarak yapılmışsa, Git her zaman en dar kapsamlı olanı (Local) ciddiye alır. Yani hiyerarşi Local > Global > System şeklindedir.

Git Local ve Global Ayarlar Kavramı

Global Ayarlar: Bilgisayarımızdaki sadece o anki kullanıcıya tüm git projeleri için geçerlidir. Çoğu geliştirici sadece bu şekilde kullanır. Tek bilgisayar tek kimlik. Örneği tek çalışıyorsak global kuvvetle muhtemel yeterlidir, her projeye ayrı ayar yapmana gerek kalmaz.

Local Ayarlar: Sadece o anki projeye özeldir. Bu yüzden global olan .gitconfig dosyasına değil, ilgili projedeki .git/config dosyası altında saklanır. Neden kullanılır? Örneğin aynı bilgisayarda kişisel projelerimizde veli@example.com, iş projelerimizde veli@sirket.com hesabını kullanabiliriz.

System Ayarlar: O bilgisayardaki tüm kullanıcılar ve tüm projeler için geçerlidir. Günlük kullanımda nadiren ihtiyaç duyulur. Genellikle kurumsal ortamlarda sistem yöneticileri tarafından yapılandırılır. Örneğin: bir şirkette aynı makineyi birden fazla geliştirici kullanıyorsa sistem yöneticisi proxy ayarını system seviyesinde bir kez yapar, herkes otomatik alır.

Hangi ayar hangi seviyede görmenin en pratik yolu: git config --list --show-origin bu komutu çalıştırmanızdır.

Git'te Ayar Silme ve Değiştirme Nasıl Yapılır?

Yanlış ayarlanan veya artık ihtiyaç duyulmayan bir ayarı git config ile güncelleyebilir ya da tamamen silebiliriz.

# Git ayarlarını silme ve güncelleme örnekleri
# global ayarlardan email adresini siler
git config --global --unset user.email

# global ayarları günceller
git config --global user.email yeni@email.com

# Varsayılan editörü değiştirme
git config --global core.editor "nano"

# Local seviyede email silme (proje klasöründeyken)
git config --local --unset user.email

# Bir ayarın mevcut değerini görme (silmeden önce kontrol)
git config --global user.email