Codeberg Nedir? GitHub'a Açık Kaynak Alternatif mi?

Codeberg, özgür ve açık kaynaklı yazılım projelerine (FOSS - Free and Open Source Software) ev sahipliği yapan kar amacı gütmeyen topluluk odaklı bir git barındırma (git hosting) servisidir.

Codeberg'in konumu, Github, Gitlab, Bitbucket gibi ticari ve şirket odaklı platformlara karşı daha insancıl, ticari olmayan ve gizlilik dostu bir alternatif olarak öne çıkar. Kullanıcıları izlemez (no-tracking) verileri satmaz ve yapay zeka eğitimi için verilerinizi kullanmaz ve gizlilik dostu bir alternatif olmayı amaçlar. Eğer bir GitHub alternatifi arıyorsanız değerlendirmeye değer bir seçenektir.

Github'dan Farkı Nedir?

Codeberg AB hukuku kapsamında barındırıldığı için ABD'nin DMCA yasasına tabi değildir. Bu da kötü niyetli telif hakkı taleplerine karşı belirli bir koruma sağlar.

Belki de en önemli sebep izleme olmaması. Üçüncü taraf çerezler yok, AI eğitimi için kodlarınızı kullanma, veri satışı gibi şeyler yok. Bunu sağlaması için her şey kendi kontrolündeki sunucularda çalıştırılıyor.

Öne Çıkan Servisler

Codeberg, sadece bir git reposu olmaktan öte, açık kaynak projelerin pek çok ihtiyacını karşılayacak bir araç seti sunar.

• Git Hosting: Repolar, commit'ler, pull request'ler ve issue (hata) takibi.
• Codeberg Pages: Github Pages'e benzer şekilde; jekyll, Hugo veya saf HTML ile hazırlanan statik web sitelerini ücretsiz yayınlama imkanı sağlar.
• Codeberg CI: Woodpecker CI altyapısı sayesinde kodları otomatik test etme ve dağıtma (sürekli entegrasyon/sürekli dağıtım) işlemleri.
• Codeberg Translate: Weblate entegrasyonu sayesinde projelerin gönüllüler tarafından ortaklaşa çevrilmesi ve yerelleştirilmesi hizmetidir.

Neden Github yerine Codeberg

• Bağımlılık yok (vendor lock-in): Github'a girdiğimizde ekosistemine bağımlı kalırız. Codeberg ise standartları kullanır; verilerinizi aynı altyapıyı (Forgejo/Gitea) kullanan başka bir sunucuya dakikalar içinde taşıyabiliriz.
• Gizlilik ve Özgürlük: Codeberg'de yapay zeka eğitimi için kodlarımızın gizlice taranması veya izleyici (tracker) çerezlerle internet alışkanlıklarımızın takip edilmesi gibi durumlar yaşanmaz. Örneğin: Github gibi platformlar barındırdıkları kodları kendi yapay zeka araçlarını (copilot) eğitmek için kullanabilirler. Github'ın doğrudan Microsoft'un yapay zeka bölümünün kontrolüne geçireceğini duyurmasının ardından bazı açık kaynak geliştiriciler daha bağımsız platformlara yöneldiler. Github'ın Copilot'ı açık kaynak projelerin izinsiz kullanılmasıyla eğitmesi ve AI araçlarının vazgeçilmez hale getirmesi bu göçü hızlandırdı.
• Öncelik Açık Kaynak: Codeberg'e özel (private) repolar oluşturmak mümkündür ancak asıl misyon açık kaynaklı kodların barındırılmasıdır.
• Birlikte Çalışılabilirlik: Codeberg ve altyapısı Forgejo, gelecekte farklı git sunucularının birbirleriyle iletişim kurabilmesini hedefleyen bir yapıya sahiptir. Yani Codeberg'deki bir kullanıcı, kendi sunucusundaki bir Forgejo kullanıcısıyla ortak proje yürütebilir.
• Hafif, Hızlı ve Odaklı Arayüz: Arka planda çalışan karmaşık kurumsal analiz araçları, izleyiciler (tracker'lar) veya ağır reklam scriptleri olmadığı için arayüzü son derece hızlı, temiz ve koda odaklıdır.
• Topluluk Yönetimi ve Şeffaflık: Kullanıcılar platforma katılabilir, kararlara oy verebilir, bağış yapabilir; platform sadece bir server sağlayıcı değil kullanıcı topluluğunun sahip olduğu bir yapıdadır.

Pek çok kişi Github'daki popülaritesini kaybetmekten korktuğu için Codeberg'e geçmiyor. Ancak bunun bir çözümü var: Codeberg Mirroring. Projenizi Github'da tutmaya devam ederken her değişikliğin (commit) anlık olarak Codeberg'e kopyalanmasını sağlayabilir. Böylece hem bir yedekleme hem de etik bir alternatif olarak eş zamanlı kullanmamız mümkündür.

"Özgür yazılım, özgür platformda barındırılır" mottosunu gerçeğe dönüştürür.

Codeberg'in Dezavantajları ve Geliştirmesi Gerekenler

• Codeberg'in açık kaynak odaklı yapısı nedeniyle (sadece açık kaynak) daha sınırlı bir kitleye sahip. Bu da ister istemez sizin projenizin Github kadar göz önünde olmasının önünde bir engel teşkil ediyor. Bu yüzden birçok FOSS projesi hâlâ GitHub’da ana depo tutup Codeberg’e sadece mirroring yapıyor.
• Sınırlı CI/CD kapasitesi: Woodpecker CI ücretsiz ve işlevsel olsa da altyapı paylaşımlı olduğu (bulut servisleri özellikle kullanmıyorlar) için yoğun dönemlerde kuyruk oluşabilir. GitHub Actions kadar büyük ölçekli ve gelişmiş otomasyon senaryolarını desteklemeyebilir.
• Özellik eksikliği: GitHub Codespaces, gelişmiş güvenlik taramaları, detaylı proje yönetim panelleri, geniş marketplace entegrasyonları gibi “premium” özellikler Codeberg’de yok veya çok daha basit seviyede. Buna karşın ForgeFed gibi daha kapsayıcı geliştirmeler yolda.
• Alışma süreci: GitHub alışılmış arayüzüne uzun süredir alışkın olan geliştiriciler için Codeberg'in daha sade yapısına geçiş başlangıçta küçük bir alışma süreci gerektirebilir.

Codeberg'i Kimler Kullanmalı?

• Açık Kaynak (FOSS) Geliştiriciler: Yazılımını herkesin kullanımına açan ve toplulukla birlikte geliştirmek isteyen bağımsız geliştiriciler için en doğal evdir.
• Gizlilik ve Veri Egemenliği Savunucuları: Kodların izlenmesini, analiz edilmesini veya rızası dışında veri setlerine dahil edilmesini istemeyen kişi ve kurumlar.
• Sivil Toplum Kuruluşları ve Kar Amacı Gütmeyen Projeler: Kurumsal platformların (Google, Microsoft vb.) kullanıcı sözleşmelerine veya fiyatlandırma politikalarına bağlı kalmak istemeyen, kendisi gibi kar amacı gütmeyen bir yapı arayan organizasyonlar.
• Big Tech (Büyük Teknoloji) Tekelinden Kaçanlar: Tüm dijital varlıklarını birkaç büyük teknoloji devinin tekelinden çıkarmak (de-google, de-microsoft vb. akımlar) isteyen kullanıcılar.

Codeberg'de Private Repo Var mı?

Evet, Codeberg teknik olarak private repository desteği sunar. Ancak bu özellik GitHub gibi ticari bir git private hosting hizmeti olarak konumlandırılmaz. Codeberg'in temel amacı açık kaynak projeleri desteklemek olduğu için private repolar daha çok geliştirme sürecindeki açık kaynak projeler, ekip içi koordinasyon veya kişisel küçük kullanım senaryoları için düşünülmektedir.

Örneğin bir açık kaynak projeyi yayınlamadan önce hazırlamak, API anahtarlarını saklamak veya küçük ekip içi tartışmaları yürütmek için private repo kullanılabilir. Buna karşılık uzun vadeli kapalı kaynak ticari projeler, şirket içi özel yazılımlar veya müşteri projeleri için Codeberg resmi olarak önerilen bir platform değildir.

Codeberg ayrıca ücretli private repo planı sunmaz. Platform reklam, abonelik veya kullanıcı başına lisans modeli yerine bağış temelli çalışır. Bu nedenle GitHub Pro benzeri “ödeme yaparak kapalı repo kullanma” modeli Codeberg tarafında bulunmaz.

• Private repo: Evet
• Ücretli private plan: Hayır
• Ticari kapalı kaynak kullanım: Resmi olarak teşvik edilmez

Yazılım ve Sunucu Altyapısı

Sunucu altyapısı konusunda Codeberg'in en dikkat çekici yanı bilinçli olarak altyapı konusunda büyük bulut sağlayıcılardan uzak durmasıdır. Tüm servisler kendi kontrollerindeki fiziksel sunucularda ve şifreli disklerde tutuluyor. Yönetim ekinin ifadesiyle "veriyi gerçekten kendi ellerimizde tutabiliyoruz."

Yazılım altyapısı tamamı açık kaynak standartlara dayandığından Codeberg'i kullanmak şu lüksü beraberinde getiriyor: Codeberg'den isteyen herkes Forgejo indirip kendi yerel Codeberg'ini kurabiliyor. Kullanılan bileşenler ise git hosting için Forgejo, CI/CD için Woodpecker CI, çeviri için Weblate , statik site barındırma için kendi geliştirdikleri Codeberg Pages sunucusu oluşturmaktadır. Ayrıca bu açık kaynak uygulamaların konfigürasyonu da paylaşılmaktadır.

Forgejo Nedir? Forgejo, GitHub'a benzer şekilde çalışan ama kendi sunucuna kurulabilen açık kaynaklı bir kod barındırma platformudur. Git repoları, issue takibi, pull request'ler, wiki, kanban board ve CI/CD gibi bir geliştirici ekibinin ihtiyaç duyduğu her şeyi tek çatı altında sunar. Go diliyle yazıldığı için son derece hafiftir — Raspberry Pi gibi mütevazı bir donanımda bile sorunsuz çalışır. Forgejo ile rahatlıkla açık kaynak git hosting kurabilirsiniz. GitHub'ın açık kaynaklı, kendi sunucuna kurulabilen versiyonu olarak düşünebiliriz.

FOSS Nedir? Free and Open Source Software kelimelerinin kısaltmalarından oluşur ve açık kaynaklı projeler için kullanılır.

Codeberg Kimdir ve Codeberg'in Geleceği

Codeberg e.V. Eylül 2018'de 7 üyeyle Almanya Berlin'de kar amacı gütmeyen bir dernek olarak kuruldu. codeberg.org ise Ocak 2019'da hayata geçti. İlk ayın sonunda 25 üyeye ve 333 repoya ulaşmıştı. Bu platform bir derneğe bağlı olduğundan (kurumsal bir sahibinin olmaması) satılma ve el değiştirme riskini (örneğin Github'ın Microsoft'a satılması gibi) ortadan kaldırır. Codeberg'in hakkımızda sayfası eğer memnun kalmazsanız başka bir yere nasıl göç edeceğinizi açıklayarak başlıyor. Daha fazla bilgi için: resmi dokümantasyon. Bu şeffaflık oldukça dikkat çekici.

Codeberg'in altyapı olarak kullandığı Forgejo'nun birincil hedeflerinden biri ForgeFed adlı bir protokolle farklı Forge kurulumları arasında federasyon sağlamak. ForgeFed, ActivityPub'ın bir uzantısı olarak geliştiriliyor ancak şu an deneysel aşamada. 2025 itibariyle farklı Forgejo kurulumları arasında repo "yıldızlama" özelliği federasyon üzerinden çalışır hale getirildi. Gitlab gibi diğer platformlar da ForgeFed desteğini uygulamaya başladı. Yani ileride Mastodon'un sosyal ağlar arasında mesajlaşması gibi Codeberg üzerindeki bir repoya başka bir Forgejo sunucusundan doğrudan issue açılabilecek.

Sonuç

Kısaca: Codeberg “en iyi platform” değil, “en etik ve özgür platform” olmayı hedefliyor. Eğer önceliğiniz görünürlük, kolay entegrasyon ve kurumsal özelliklerse GitHub hâlâ daha uygun olabilir. Ama gizlilik, bağımsızlık ve FOSS felsefesi sizin için daha önemliyse Codeberg’in dezavantajları kolayca göze alınabilir.

Codeberg, özellikle açık kaynak projeler geliştiren ve verilerinin kontrolünü elinde tutmak isteyen geliştiriciler için güçlü bir alternatiftir. Codeberg ve GitHub farklı önceliklere sahip iki platformdur. GitHub kadar büyük bir ekosisteme sahip olmasa da şeffaf yapısı, gizlilik yaklaşımı ve topluluk odaklı modeliyle dikkat çeker.